Foto: Porfier Flagstones gevoegd met Ardex GK pergamon                                                  Foto: Florida Yellow Flagstones gevoegd met Ardex GK grijs

Leest u eerst de DOE HET ZELF TIPS en de informatie over de FUNDERING.


DRAINEREND OF NIET DRAINEREND?
U kunt kiezen voor een "gesloten" constructie (niet drainerend) of voor een drainerende constructie. Onze ervaring is vooralsnog dat er teveel nadelen "kleven" aan een drainerende ondergrond met drainagevoeg (lees meer hierover bij het onderwerp voegen, drainage). Het voordeel van drainage is dat de flagstones na een regenbui direct droog zijn.

DIVERSE MOGELIJKHEDEN VAN HET PLAATSEN
Een beton/cementvloer storten en de flagstones aanbrengen in specie (traditionele manier) of plaatsen op gestabiliseerd zand/drainerende ondergrond. In dit laatste geval zijn er verschillende afwerkingsmogelijkheden (lees verderop meer).  In plaats van zetten in (tras)cement (traditionele manier) wordt er bij dunnere flagstones ook steeds vaker gewerkt met lijmsoorten/legmortel zoals de Ardex 32 (zie foto links). Met Ardex X32 kunnen lijmrillen worden gemaakt tot 3 cm.

Als u wilt werken vanaf een reeds gestorte ondervloer, heeft de firma Ardex ons geattendeerd op een nieuw product: "A38 Cement". Hiermee kunnen cement dekvloeren worden gelegd die na 4 uur al kunnen worden betegeld. Ook hier zorgt het Ardurapid effect voor een volledige afbinding van het mengwater. Ardex A38 is een nagenoeg spanningsvrij en krimparm cement (50% minder) ten opzichte van de normale Portland cementen. Productbeschrijving kunt u teruglezen op www.ardex.nl.

AFSCHOT
Belangrijk: zorg voor voldoende afschot van het water (oftewel dat het water weg kan bij regenbuien). Dit om waterophoping op het terras tegen te gaan. "De helling" moet zo worden uitgevoerd dat het water van het "gebouw" wegloopt, maar het nog wel natuurlijk is en niet teveel "schuin" oogt. Bij een zeer gladde flagstone kan men 1 tot 1 1/2 cm per meter aanhouden. Bij grillige exemplaren 1 1/2 tot 2 cm per meter. 


Foto: Brasil Yellow dun, gevoegd met Ardex GK grijs


Vooral in de herfst/winterperiode is het belangrijk dat het water makkelijk zijn weg kan vinden. In de zomer heeft u hiervan geen last. Het terras droogt snel op door de hogere temperaturen. Tevens kunt u nadenken over het maken van een goede afvoermogelijkheid/drainering (dit hoeft geen metalen put te zijn, maar kan een natuurlijk open gelaten voeg zijn in het terras met daaronder de afvoer). Houdt u vooral ook voldoende rekening met de hoogte van het terras ten opzichte van het huis.


Beton/cementvloer aanbrengen en de flagstones plaatsen in de specie

De traditionele manier van flagstones leggen, is flagstones aan te brengen op een (liefst reeds gestorte en uitgeharde) vloer van beton/specie, verstevigd met ijzermatten en vervolgens de flagstones te "zetten" in (tras)cement en af te voegen met de hoogwaardige voeg. De dikte van de totale onderlaag - kan afhankelijk van de ondergrond - variëren tussen de 8 en 30 cm. Gemiddeld kunt u voor het beton 6 tot 9 cm aanhouden.

Trek er de tijd voor uit en leg als beginner de eerste dag maximaal 4 m2. Ook het voegen kost enige tijd. Als men met "liefde voor het vak" werkt, wordt dit absoluut een succes. Een geoefend zetter plaatst in het cement gemiddeld 8 m2 per dag inclusief voegen.




Na het schoonspuiten worden de flagstones gelegd in specie. Als er al een gestorte ondergrond is, "brandt" deze dan even aan met pure cement
of een vermenging van hechtemulsie cement en water.

Gebruik voor de mortel altijd schone zandsoorten en kies voor een goed merk cement. Het beste kunt u kiezen voor wit cement of trascement. Dit is belangrijk om het beste resultaat te bereiken. Wit cement/trascement bindt de vrije kalk waardoor eventuele verkleuring in de flagstone wordt voorkomen. Vooral lichte kleuren en dunnere flagstones kunnen hiervoor gevoelig zijn.

De verhouding, is afhankelijk van de korreldikte van het zand. Huur - indien nodig - een betonmolen om het mengsel goed te vermengen. De mortel moet aardvochtig zijn. Hiermee wordt een vrij droge, rulle specie bedoeld.


Maakt u de mortel te vochtig, dan is het niet meer werkbaar. Het beste is als u als het ware een "sneeuwbal" kunt maken van het cement. Tevens heeft u de mogelijkheid - indien nodig - tijdelijk een loopplank plaatsen.

Om te voorkomen dat de flagstones bij strenge vorst loslaten, is het van belang dat ze goed hechten aan de mortel. Daartoe kunt u het beste een steen eerst inkloppen met een rubberhamer en er vervolgens weer uithalen en aanpappen met een nat mengsel puur cement en weer inkloppen (aanbranden). Hierdoor ontstaat een sterke 'hechtbrug'.

U dient bij grotere oppervlakten na te denken over dilatatie (om eventuele werking door temperatuurwisseling en spanning te voorkomen).
Laat na de verwerking van het materiaal geen cementresten/waas achter!




Flagstones plaatsen op gestabiliseerd zand
Gestabiliseerd zand is een mengsel van diverse soorten zand en cement. Bij het zand wordt een hoeveelheid cement en een minimum aan water toegevoegd om tot een product te komen dat als onderlaag kan dienen voor vloeren, bestratingen of het uitvlakken van niveauverschillen.

U kunt gestabiliseerd zand zelf aanmaken met de betonmolen of het laten bezorgen door een grondverwerkingsbedrijf. In de meeste gevallen wordt gestabiliseerd zand vermengd met rivierzand/metselzand (korrel 0-2 mm). Standaard wordt 1:6 gehanteerd. Het draaien van gestabiliseerd zand met een cementmolen, levert een veel beter resultaat op dat het cement "met de hand" door het zand te harken. Het beste kunt u - wat betreft de benodigde ondergrond - overleggen met een grondverwerkingsbedrijf ter plaatse.



Alles wat er per dag aan gestabiliseerd zand wordt gemaakt/bezorgd, moet u diezelfde dag ook verwerken. Belangrijk is bij de verwerking dat men het zand na plaatsing van de flagstones nog enigszins natmaakt door iets water losjes over de flagstones heen te spuiten. In principe zou dit niet nodig hoeven zijn, maar het is afhankelijk hoe goed de vermenging heeft plaatsgevonden. Het doel is uiteindelijk een zeer stabiele ondergrond.

Gestabiliseerd zand wordt nooit zo hard als cement. Zoals de woorden al zeggen: "het is stabiel zand" en beweegt in principe niet meer.

Het beste is dat de zijkanten worden afgeschermd, zodat er geen water bij kan in verband met het risico van opvriezen. Men kan enkele dagen later en bij droog weer afvoegen.



In tegenstelling tot beton heeft gestabiliseerd zand de eigenschap van waterdoorlatend te zijn. Het is zeer gemakkelijk verwerkbaar (noodzaak is wel dat de situatie juist wordt in geschat en de ondergrond niet aan verzakking onderhevig is). Als u ervoor kiest de flagstones direct op het gestabiliseerde zand aan te brengen, is het belangrijk dat er een hechting plaatsvindt. Aanbranden met cement (zowel de flagstones als de onderlaag van gestabiliseerd zand) is belangrijk. Het is echter beter de flagstones in een laag cement te plaatsen, mits u niet kiest voor een drainagevoeg. Voor een goede hechting kunt u ook een laagje Ardex X32 aanbrengen (legmortel) - zie voor meer informatie: www.ardex.nl. De flagstones plaatsen in deze X32 behoort ook zeker tot de mogelijkheden (lijmrillen tot 3 cm kunnen met dit product worden opgevangen).

Kijkt u vooral naar het menu foto's - terras om nog meer ideeën op te doen.
 

UITZONDERING
In een enkel geval (bij zeer harde steensoorten) laat de hechting van cement soms te wensen over. In dit geval kan men het beste een sterkere vermenging cement aanmaken. Aanbranden van de steen blijft sowieso een "must".
Verder kregen wij van een klant (een bestratingadviseur) het gebruik van het product Eurocol Uniflex 711 (vorstbestendig) teruggekoppeld. Als men werkt op gestabiliseerd zand, kan men de stenen er eerst inslaan, zodat de vormen zichtbaar zijn en aansluitend de steen eruit halen, schoonmaken (ontzien van zand) en verwerken met deze Eurocol (geschikt voor Natuursteen). Zoals de ervaring van deze klant luidt: "de flagstones zitten binnen het half uur muurvast". Met lijmsoorten kan men het dikteverschil niet altijd opvangen (de flagstones mogen dan niet teveel in dikte verschillen). Aansluitend heeft deze klant de flagstones gevoegd met Ardex GK-voeg zodat de stenen rondom opgevangen worden in het voegsel. Ardex GK voeg vloeit makkelijk tussen de flagstones en wordt aansluitend zeer hard.
Let u er altijd op dat het verwerkingsproducten vorstbestendig zijn, de dikte van de flagstones kan worden opgevangen en dat de ondergrond geschikt is voor de lijmsoort die u gebruikt. Ook bij wandbekleding kunt u meer teruglezen over lijmsoorten.

De informatie die wij geven over de gebruikelijke toepassingsmethoden is algemeen en niet specifiek van toepassing op uw locatie. U dient zelf onderzoek in te stellen naar de toepasbaarheid van flagstones/natuursteen in het beoogde geval en de specifieke eisen die daaraan, gelet op de situatie ter plaatse, worden gesteld. Als u geen ervaring heeft met het plaatsen van flagstones/natuursteen kunnen wij op verzoek bemiddelen bij het doen geven door derden van deskundig advies waarvoor slechts deze derde aansprakelijk is en niet
The Flagstone Company B.V.